W Polsce mieszka dużo imigrantów. Natomiast wielu Polaków postanowiło wyemigrować za granicę, szczególnie do krajów Europy Zachodniej oraz do Stanów Zjednoczonych. W Polsce pojęcie migracji nie jest nowe. W czasach II wojny światowej dobrowolnie czy też przymusowe nasz kraj opuściło aż 14 ml osób. Wtedy to wywieziono około 2,5 mln Polaków na przymusowe roboty do Niemiec, do ZSRR następne 1,5 mln. Natomiast na tereny Polski przybywała wtedy ludność niemiecka. Także w latach 1950-1979 zanotowano masowe emigracje, które były efektem kryzysów politycznych. Polacy uciekali ponieważ groziły im represje polityczne a także ciężka sytuacja ekonomiczna.

Natomiast w latach 1980-1989 wielu ludzi młodych i wykształconych wyemigrowało do innych krajów w celu spełnienia zawodowego oraz szansy na lepsze życie. Dziś także możemy zauważyć wzrost emigracji, która zwykle spowodowana jest chęcią zarobku I tak jak my Polacy wyjeżdżamy za zachodnią granicę tak I nasi sąsiedzi ze wschodu emigrują do naszego kraju.

Deportacja odbywa się na zasadzie zmuszenia obcokrajowcy do opuszczenie terytorium państwa. Do momentu deportacji dana osoba jest odpowiednio nadzorowana i nie ma możliwości swobodnego przemieszczania się. Zwykle odwołanie od decyzji o wydaleniu jest niemożliwe.

W Polsce co roku organizuje się deportacje. Wydala się osoby które przebywają w Polsce nielegalnie, w przeszłości były już deportowane z Polski i od tego czasu minęło mniej niż 2 lata albo 5 lat, te które nie posiadają środków finansowych na pokrycie kosztów aktualnego pobytu oraz te które zaczęły pracę zarobkową lub inną działalność bez uzyskania odpowiedniego zezwolenia.
W tych przypadkach cudzoziemiec jest informowany o terminie opuszczenia Polski. Decyzja o deportacji jest wydawana przez danego wojewodę, w zależności od miejsca pobytu cudzoziemca.

Oczywiście istnieje również odpowiedni akt prawny regulujący proces repatriacji, a jest nim ustawa o repatriacji. Według przepisów w niej zamieszczonych osoby, które na skutek deportacji, prześladowań religijnych lub zesłań nie mogły osiedlić się na terytorium Polski. Ich powrót do kraju będzie możliwy po spełnieniu kilku istotnych warunków.
Za repatrianta uznaje się osobę pochodzenia polskiego, która przybywając do Polski na podstawie wizy zamierza osiedlić się tu na stałe. Natomiast za osobę polskiego pochodzenia uznaje się osobę, która zadeklarowała narodowość polską i spełnia dwa podstawowe warunki.

Pierwszym z nich jest fakt iż przynajmniej jedno z rodziców repatrianta lub jego dziadków bądź pradziadków było polskiej narodowości. Oczywiście wyżej wymienione osoby też muszą mieć potwierdzoną przynależność do narodu polskiego. Drugim warunkiem jest wykazanie związku z polskością, co może być udowodnione kontynuowaniem nauki języka polskiego oraz propagowaniem tradycji i zwyczajów związanych z naszym krajem

Nie we wszystkich krajach UE istnieje definicja nielegalnego pobytu cudzoziemca na terytorium określonego państwa. Definicję taką wprowadziły np. Irlandia i Holandia. W przypadku Irlandii osoby, które nie są prawnymi obywatelami państwa, do którego przybyły są tam wbrew prawu, ale nie dotyczy to osób które ubiegają się o nadanie statusu uchodźcy oraz osób, które posiadają pobyt tolerowany.

Za osobę z nieudokumentowanym pobytem można uznać migranta, który nie spełnia warunków pozwalających na wyjazd, zamieszkanie czy pobyt na terytorium określonego państwa. Dotyczy to także osób którym wygasło pozwolenie a mimo to nadal zamieszkują w danym kraju. W Polsce jest mnóstwo takich osób, ale jak widać nie jesteśmy jedynym krajem europejskim, który doświadcza tego problemu.

We wniosku tym uchodźca powinien uwzględnić swój kraj pochodzenia oraz powód, dla którego chce uzyskać status. Do złożenia wniosku cudzoziemiec potrzebuje paszportu, który później pozostaje w depozycie. A w zamian za to otrzyma tymczasowe zaświadczenie tożsamości cudzoziemca, które równe jest z pozwoleniem pobytu w Polsce. Niestety ten dokument jest ważny tylko przez 30 dni. Jeżeli cudzoziemiec nie wyrazi zgody na pobranie odcisków palców lub sfotografowanie jego wniosek może być odrzucony. Jednakże nie stanowi to przeszkody do ponownego złożenia wniosku.

O takowy status może starać się cudzoziemiec, którego pobyt w Polsce przez więcej niż 3 miesiące jest uzasadniony kilkoma warunkami. Wśród nich wyróżnia się: prowadzenie działalności gospodarczej, uczęszczanie do szkoły, pozwolenie na zatrudnienie lub wykonywanie pracy zarobkowej, zawarcie związku małżeńskiego z polskim obywatelem. Należy pamiętać że takiego zezwolenia udziela się na czas określony tj. na czas nie dłuższy niż dwa lata.

Co więcej karta pobytu jest dokumentem, który pozwala cudzoziemcowi przekraczać granicę naszego państwa nawet kilka razy bez konieczności posiadania wizy. Natomiast warunkiem koniecznym jest posiadanie dokumentu podróży. Karta pobytu jest wydawana przez wojewodę, który wcześniej wydał zgodę na zamieszkanie na czas określony, zezwolenie na osiedlenie się bądź pozwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE. Karta pobytu może także być wydana przez Prezesa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Istnieją pewne zasady wydawania kart pobytu. Przy tym cudzoziemiec musi posiadać jedno z poniżej wymienionych zezwoleń lub rodzajów ochrony:
1. Zezwolenie na zamieszkanie na czas określony na terytorium RP
2. Zezwolenie na osiedlenie się w Polsce
3. Zezwolenie na pobyt w Polsce rezydenta długoterminowego WE
4. Status uchodźcy
5. Ochronę uzupełniającą
6. Zezwolenie na pobyt tolerowany

Cudzoziemiec jest zobowiązany do wymiany karty pobytu jeśli zmienił dane, które zostały wcześniej tam zamieszczone, uszkodził dotychczasowo posiadaną kartę w takim stopniu że ciężko z niej coś odczytać, upłynął termin ważności karty pobytu oraz gdy zgubił lub zniszczył dotychczasową kartę.

Niestety jak potwierdzają przeprowadzone ankiety cudzoziemcy mało kiedy integrują się z Polakami i wolą pozostać na uboczu. Może jest to związane z odmienną kulturą, a może po prostu nie znają języka. Na szczęście młodzi obcokrajowcy są otwarci na naukę nie tylko języka angielskiego, ale także języka polskiego.

Panuje pewna opinia, że Polacy traktują dużo lepiej obcokrajowców z zachodu niż tych ze wschodu. Może jest to spowodowane tym iż z krajów lepiej rozwiniętych (z reguły tych zachodnich) przyjeżdżają do nas cudzoziemcy, którzy najczęściej są biznesmenami obejmującymi wysokie stanowiska. Dzięki nim nasz kraj dobrze prosperuje i rozwija kontakty międzynarodowe. Mówi się także, że jednak w ostatnich czasach spadła popularność Amerykanów, których działania wojenne zostały skrytykowane przez Polskę. Natomiast wzrosła sympatia do Ukraińców, którzy przyjeżdżają do Polski, nie osiedlają się na stałe, pracują i po prostu wyjeżdżają.

Niestety cudzoziemcy, którzy zostają dłużej w naszym kraju nie mogą zintegrować się z Polakami w wyniku pewnych obaw i może braku specjalnych programów dla obcokrajowców, ułatwień w urzędach, w komunikacji miejskiej czy w restauracjach i pubach.

Decyzja o zatrudnieniu obcokrajowcy należy przede wszystkim od polskiego pracodawcy, ale pracodawca musi dopełnić kilku warunków. Najpierw należy wystąpić do wojewody z wnioskiem o wydanie cudzoziemcowi pozwolenia na pracę. Później pracodawca musi złożyć niezbędne dokumenty, których jest całe mnóstwo i każdy z nich jest konieczny do sfinalizowania projektu. Trzeba także pamiętać, że gdy cudzoziemiec wypełni niepoprawnie wniosek lub któryś z dokumentów nie zostanie dostarczony wtedy cały proces dodatkowo się wydłuża. Pracodawca ma też obowiązek przedstawienia zaświadczeń, które potwierdzą kompetencje pracownika.

Niestety istnieją pewne ograniczenia podczas zatrudniania cudzoziemców w Polsce. Najczęściej zatrudniane są osoby w wieku produkcyjnym ponieważ ich wydajność pracy jest bardzo wysoka. Pracują w branży budowlanej i z reguły ich zajęcia są związane z pracą fizyczną.

Mimo wprowadzonej polityki integracja cudzoziemców w Polsce stanowi problem w wymiarze politycznym, społecznym oraz ekonomicznym. Dzięki przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej obywatele państw z tej właśnie wspólnoty mogą swobodnie przybywać do naszego kraju, osiedlać się w nim i pracować. Oczywiście oprócz obcokrajowców z Unii przybywają do naszego kraju także ci spoza Europy. Jeśli przypomnimy sobie lekcje historii z pewnością zdamy sobie sprawę z tego, że Polska przez stulecia była tak zwaną barwną mozaiką narodowościową jak i kulturową. Nikt nie dyskryminował nikogo za religię czy kolor skóry. Podobnie jest i dziś. Cudzoziemcy dlatego tak chętnie przyjeżdżają do naszego kraju.

W Polsce organizowane są zajęcia dla cudzoziemców, na których można nauczyć się języka polskiego, a także lekcje z kultury i wiedzy obywatelskiej, które mają na celu wykształcenie u cudzoziemców świadomości społecznej. Obcokrajowcy mogą także uczęszczać na przeróżne warsztaty i kursy podnoszące kwalifikacje. Dzięki tym zabiegom budowany jest tzw. dialog międzykulturowy wśród różnych środowisk, który pozwala na poprawę sytuacji cudzoziemców w naszym kraju na tyle by mogli czuć się swobodnie i bezpiecznie.

Dlatego też są zobowiązani do opuszczenia terytorium Polski przed upływem określonego w wizie czasu, a także przed upływem ważności wizy. Obowiązek ten nie dotyczy tych, którzy uzyskali przedłużenie wizy bądź zezwolenie na zamieszkanie na czas określony albo na stałe osiedlenie się w Polsce.
Jeśli pobyt cudzoziemca z kraju należącego do UE jest dłuższy niż 3 miesiące obywatel ten musi zarejestrować swój pobyt. Po okresie 5 lat nieprzerwanego pobytu obywatela UE w Polsce nabywa on prawo do stałego pobytu.

Oczywiście za taki nieprzerwany pobyt uważa się czas, w którym cudzoziemiec nie opuścił Polski na czas dłuższy niż 6 miesięcy w ciągu roku. Chodzi tu o czas łączny. Nie wlicza się tu wyjazdów za granicę z powodu odbycia obowiązkowej służby wojskowej, ważnej sytuacji osobistej (studiów, szkoleń, choroby) pod jednym warunkiem, gdy czas ten nie przekracza 12 kolejnych miesięcy.